So sánh chính sách thuế trước và sau 2026: Ai được lợi, ai chịu áp lực?

Biểu thuế lũy tiến giảm từ 7 xuống 5 bậc: Nhân viên văn phòng được giảm bao nhiêu?

Theo quy định mới từ 01/07/2026, biểu thuế lũy tiến toàn phần sẽ chính thức giảm từ 7 bậc xuống chỉ còn 5 bậc. Thay đổi cốt lõi này sẽ tác động trực tiếp đến thu nhập thực nhận của người lao động, đặc biệt là nhân viên văn phòng.

Để so sánh mức giảm cụ thể, hãy xem xét một nhân viên với thu nhập chịu thuế hàng tháng là 25 triệu đồng:

• Theo biểu cũ (7 bậc): Tổng số thuế phải nộp ước tính là 3.75 triệu đồng/tháng.
• Theo biểu mới (5 bậc): Tổng số thuế phải nộp ước tính là 3.25 triệu đồng/tháng.

Như vậy, nhân viên này sẽ tiết kiệm được khoảng 500,000 đồng mỗi tháng, tương đương 6 triệu đồng mỗi năm. Mức giảm này đến từ việc thu nhập của họ sẽ được tính ở các mức thuế suất thấp hơn (20% và 25%) trong biểu mới, thay vì phải chịu mức cao nhất lên đến 35% ở các bậc trên cùng trong biểu cũ.

Tóm lại, đa số nhân viên văn phòng có thu nhập trung bình khá trở lên sẽ là nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất từ cải cách này, khi gánh nặng thuế được giảm bớt đáng kể, từ đó tăng thu nhập thực tế.

Xóa bỏ thuế khoán, nâng thuế tự khai: Hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải chuẩn bị gì?

Việc chuyển đổi từ cơ chế thuế khoán sang cơ chế thuế tự khai, tự nộp (từ 2026) là một thay đổi mang tính bước ngoặt, đòi hỏi các hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải chuẩn bị kỹ lưỡng cả về kiến thức lẫn thủ tục.

Trước hết, hộ kinh doanh cần hiểu rõ và so sánh sự khác biệt cốt lõi giữa hai chính sách:

• Mức thuế suất: Thuế khoán thường dựa trên doanh thu ước tính, trong khi thuế tự khai sẽ tính trên doanh thu, chi phí thực tế, có thể dẫn đến mức thuế phải nộp cao hơn hoặc thấp hơn tùy vào hiệu quả kinh doanh.
• Các khoản giảm trừ và ưu đãi: Cơ chế mới mở ra cơ hội được áp dụng các khoản giảm trừ gia cảnh, giảm trừ đóng bảo hiểm, cũng như các ưu đãi thuế mà trước đây hộ kinh doanh không được hưởng.
• Thủ tục hành chính: Từ chỗ đơn giản là nộp một mức thuế cố định, hộ kinh doanh sẽ phải làm quen với việc kê khai định kỳ, lập và lưu giữ chứng từ kế toán, hóa đơn đầy đủ.

Để chuẩn bị, hộ kinh doanh cần:

• Hệ thống sổ sách, chứng từ: Thiết lập ngay thói quen lưu trữ hóa đơn, chứng từ mua vào-bán ra. Đây là căn cứ để tính toán chi phí hợp lý, làm giảm nghĩa vụ thuế.
• Tìm hiểu kiến thức thuế: Nắm rõ các quy định về thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân, các mức giảm trừ và cách kê khai.
• Ứng dụng công nghệ: Sử dụng phần mềm kế toán đơn giản hoặc các ứng dụng hỗ trợ kê khai thuế để giảm thiểu sai sót và tự động hóa quy trình.
• Tư vấn chuyên môn: Cân nhắc sử dụng dịch vụ của kế toán viên hoặc chuyên gia thuế trong giai đoạn chuyển đổi để được hướng dẫn chính xác, tránh rủi ro.

Nhóm được hưởng lợi lớn nhất từ chính sách mới là những hộ kinh doanh có lợi nhuận thấp hoặc chi phí hợp lý cao, vì họ có thể tận dụng các khoản giảm trừ để giảm gánh nặng thuế. Ngược lại, những hộ có doanh thu cao nhưng chưa chú trọng lưu giữ chứng từ chi phí sẽ phải đối mặt với nghĩa vụ thuế lớn hơn đáng kể.

Nâng mức giảm trừ 4,5 triệu đồng: Những lao động nào hưởng lợi lớn nhất?

Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh cơ bản từ 11 triệu đồng/tháng lên 4,5 triệu đồng/tháng (tương đương 54 triệu đồng/năm) cho bản thân người nộp thuế là một thay đổi lớn, trực tiếp làm giảm thu nhập chịu thuế. Nhóm lao động được hưởng lợi lớn nhất chính là những người có thu nhập vừa và thấp.

• Người có thu nhập ở quanh ngưỡng chịu thuế: Với mức giảm trừ mới, thu nhập tính thuế hàng tháng của một cá nhân độc thân, không có người phụ thuộc sẽ chỉ bắt đầu khi vượt quá 15,5 triệu đồng (11 triệu đồng giảm trừ bản thân + 4,5 triệu đồng). Điều này giúp một bộ phận lớn người lao động có thu nhập từ 11 – 15,5 triệu đồng/tháng sẽ hoàn toàn không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, trong khi trước đây họ vẫn phải nộp một phần.
• Người có nhiều người phụ thuộc: Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ thêm 4,5 triệu đồng/tháng. Một lao động có thu nhập 20 triệu đồng/tháng và 2 người phụ thuộc, tổng mức giảm trừ sẽ là 20 triệu đồng (11 + 4,5 + 4,5). Thu nhập tính thuế của họ gần như bằng 0, dẫn đến mức thuế phải nộp sẽ giảm xuống đáng kể so với chính sách cũ.

Tóm lại, chính sách mới tập trung giảm gánh nặng thuế một cách thiết thực nhất cho người lao động có thu nhập trung bình và gia đình có hoàn cảnh khó khăn, những đối tượng nhạy cảm nhất với các khoản khấu trừ từ thu nhập.

Ngưỡng doanh thu miễn thuế tăng lên 500 triệu: Ai được ‘giải cứu’ từ gánh thuế?

Từ ngày 01/01/2026, ngưỡng doanh thu được miễn thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ hoạt động kinh doanh sẽ tăng từ 100 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm theo quy định tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là một thay đổi lớn, “giải cứu” nhiều cá nhân kinh doanh khỏi gánh nặng thuế.

Nhóm được “giải cứu” rõ nhất là các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, hộ gia đình có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. Trước 2026, họ phải đóng cả thuế GTGT (5%) và thuế TNCN (thuế suất lũy tiến) nếu doanh thu trên 100 triệu. Sau 2026, họ hoàn toàn được miễn thuế, giảm chi phí và thủ tục kê khai, tập trung nguồn lực để phát triển kinh doanh.

Tuy nhiên, chính sách mới cũng tạo ra áp lực cho một nhóm khác:

• Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên ngưỡng 500 triệu/năm: Họ sẽ phải bắt đầu kê khai, nộp thuế với mức doanh thu chịu thuế cao hơn, dẫn đến số thuế phải nộp có thể tăng lên đáng kể so với trước.
• Cơ quan thuế: Việc quản lý một số lượng lớn cá nhân mới phát sinh nghĩa vụ thuế khi doanh thu vượt ngưỡng sẽ đòi hỏi năng lực quản lý và giám sát tốt hơn.

Như vậy, chính sách mới tập trung hỗ trợ mạnh mẽ cho nhóm siêu nhỏ, nhưng đồng thời siết chặt quản lý và tăng nghĩa vụ cho nhóm có quy mô lớn hơn.

Tính thuế theo lợi nhuận hay doanh thu: Hộ kinh doanh nên chọn phương pháp nào?

Việc lựa chọn phương pháp tính thuế khoán (theo doanh thu) hay thuế theo lợi nhuận (khoán mới theo thuế suất từ 2026) phụ thuộc vào quy mô và hiệu quả hoạt động thực tế của hộ kinh doanh.

Phương pháp khoán theo doanh thu (hiện hành) thường đơn giản, ít thủ tục, phù hợp với hộ có doanh thu thấp, tỷ lệ lợi nhuận trên doanh thu lớn. Tuy nhiên, nó có thể bất lợi nếu hộ có doanh thu cao nhưng lợi nhuận thấp hoặc lỗ vì thuế phải nộp vẫn cao.

Phương pháp tính theo lợi nhuận (từ 2026) được kỳ vọng công bằng và minh bạch hơn. Nó sẽ có lợi cho các nhóm sau:

• Hộ kinh doanh có tỷ suất lợi nhuận thấp (ví dụ: bán hàng siêu thị, vật liệu xây dựng) so với mức thuế suất khoán cũ.
• Hộ có quy mô lớn nhưng hiệu quả thấp hoặc đang lỗ thì số thuế phải nộp sẽ sát với thực tế, có thể được giảm đáng kể.

Ngược lại, phương pháp mới có thể tạo áp lực cho:

• Hộ có doanh thu dưới ngưỡng 100 triệu/năm đang được miễn thuế, nếu vượt ngưỡng sẽ phải nộp.
• Hộ có tỷ suất lợi nhuận rất cao so với mức % thuế khoán cũ, vì thuế suất theo lợi nhuận có thể tính ra số thuế phải nộp lớn hơn.
• Hộ phải chấp hành chặt chẽ chứng từ, sổ sách, điều mà nhiều hộ nhỏ lẻ chưa quen.

Quyết định cuối cùng nên dựa trên một bài toán kinh tế cụ thể của từng hộ, cân đối giữa chi phí tuân thủ và nghĩa vụ thuế.

Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt rượu bia lên 65%: Người tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?

Việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) lên 65% từ năm 2026 là một bước đi mạnh mẽ, tác động trực tiếp và sâu rộng đến người tiêu dùng. Dưới góc nhìn chuyên môn, mức thuế suất này được tính trên giá xuất xưởng, nhưng gánh nặng cuối cùng sẽ được chuyển dịch gần như hoàn toàn sang người mua.

So sánh với chính sách thuế hiện hành:

• Trước 2026: Mức thuế suất TTĐB là 65% nhưng được áp dụng trên giá xuất xưởng chưa bao gồm thuế TTĐB. Điều này thực tế tạo ra một mức thuế hiệu dụng thấp hơn so với con số danh nghĩa.
• Từ 2026: Theo Luật Thuế TTĐB sửa đổi, thuế suất 65% sẽ được tính trên giá xuất xưởng đã có thuế TTĐB. Đây là điểm then chốt làm gia tăng đáng kể số thuế phải nộp và khiến giá bán lẻ tăng vọt.

Hệ quả tất yếu là người tiêu dùng cuối cùng sẽ là đối tượng chịu áp lực lớn nhất. Họ phải gánh chịu mức giá cao hơn cho cùng một sản phẩm, dẫn đến hai kịch bản: hoặc là cắt giảm tiêu dùng, hoặc là chi trả nhiều hơn, cả hai đều ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và thói quen sinh hoạt. Trong khi đó, các nhà sản xuất có thể được giảm bớt áp lực cạnh tranh nhờ việc áp dụng thống nhất một phương pháp tính thuế minh bạch và rõ ràng hơn.

So sánh chi tiết: Ai được giảm gánh nặng, ai phải nộp thêm từ 2026?

Từ năm 2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam dự kiến có nhiều thay đổi quan trọng, đặt ra những hệ quả khác biệt rõ rệt lên các nhóm người nộp thuế. Việc so sánh chi tiết giữa chính sách cũ và mới cho thấy một bức tranh hỗn hợp.

Nhóm được giảm gánh nặng thuế:

• Người có thu nhập từ tiền lương, tiền công thấp: Mức giảm trừ gia cảnh cơ bản dự kiến tăng lên, đồng nghĩa với việc thu nhập tính thuế giảm xuống. Những cá nhân có thu nhập vừa đủ hoặc thấp hơn mức giảm trừ mới sẽ không phải nộp thuế hoặc nộp ít hơn.
• Hộ gia đình kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ: Các sửa đổi về thuế suất và ngưỡng chịu thuế theo hướng mở rộng diện miễn thuế hoặc áp dụng thuế suất thấp hơn sẽ giúp nhóm này giảm áp lực đóng thuế, tạo điều kiện để phát triển.

Nhóm có thể phải nộp thêm:

• Người có thu nhập cao từ nhiều nguồn: Việc siết chặt quản lý thu nhập từ đầu tư, chuyển nhượng vốn, bất động sản và đặc biệt là thu nhập từ kinh doanh trực tuyến (YouTube, TikTok, Facebook…) thông qua cơ chế khấu trừ tại nguồn sẽ khiến nhóm này minh bạch hóa toàn bộ thu nhập và có khả năng nộp thuế nhiều hơn.
• Cá nhân kinh doanh có doanh thu lớn: Những thay đổi trong phương pháp tính thuế, giảm bớt các khoản giảm trừ và ưu đãi có thể làm tăng nghĩa vụ thuế thực tế phải nộp cho nhà nước.

Lộ trình chuyển tiếp từ nay đến 2027: Doanh nghiệp cần làm những gì để không vi phạm?

Lộ trình chuyển đổi chính sách thuế là một thử thách lớn đối với doanh nghiệp, nhưng cũng là cơ hội để tái cấu trúc và phát triển bền vững. Để không vi phạm và tận dụng tối đa các chính sách mới, doanh nghiệp cần một kế hoạch hành động rõ ràng ngay từ bây giờ.

Trước mắt, doanh nghiệp cần:

• Rà soát và đánh giá toàn diện: Phân loại và đánh giá lại các khoản chi phí, ưu đãi hiện tại để xác định những điểm sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi luật mới.
• Đào tạo nội bộ: Cập nhật kiến thức cho đội ngũ kế toán, kế toán trưởng về những thay đổi trong quy định, thủ tục và mức thuế suất để tránh sai sót.
• Tối ưu hóa cơ cấu: Xem xét lại mô hình kinh doanh và cơ cấu vốn để thích ứng với các quy định về chuyển giá và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ngành nghề mới.

Về dài hạn đến 2027:

• Lập kế hoạch thuế chiến lược: Không chỉ đáp ứng tuân thủ, doanh nghiệp cần lập kế hoạch dài hạn để chủ động trước các nghĩa vụ thuế, tận dụng tối đa ưu đãi và tránh các rủi ro pháp lý.
• Số hóa hệ thống kế toán: Đầu tư vào phần mềm và công nghệ để đáp ứng yêu cầu minh bạch hóa dữ liệu, kê khai điện tử và kết nối với cơ quan thuế.
• Tư vấn chuyên môn: Hợp tác với các đơn vị tư vấn thuế uy tín để được hướng dẫn chi tiết, kịp thời theo từng giai đoạn của lộ trình.

Hành động ngay hôm nay sẽ quyết định khả năng cạnh tranh và sự ổn định của doanh nghiệp trong tương lai. Đừng để sự chậm trễ biến bạn thành đối tượng chịu áp lực thuế.

Để được tư vấn lộ trình chuyển tiếp cụ thể cho doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của KẾ TOÁN HÀ NỘI qua Zalo: 0979163530 để được hỗ trợ tốt nhất.